Conjugaison latine

Les conjugaisons latines sont au nombre de 4. Il s'agit de groupes de verbes qui se conjuguent selon des règles communes.

En latin, les verbes ont, comme en français, une voix active et une voix passive. Naturellement, seuls les verbes transitifs peuvent se conjuguer à la voix passive. Il existe également des verbes déponents et semi-déponents.

Dans un dictionnaire, ils sont toujours décrits par cinq formes qui permettent de déduire toutes leurs autres formes conjuguées, à partir de trois radicaux:

Les trois radicaux sont ceux : Les modes et temps suivants existent en latin:

Table of contents
1 Les verbes déponents et semi-déponents
2 Les modèles de conjugaison
3 Les radicaux de conjugaison
4 Formes syncopées
5 Tableaux de conjugaison

Les verbes déponents et semi-déponents

Les verbes déponents se conjuguent à la forme passive mais ont un sens actif. Comme aucune conjugaison de la forme passive n'utilise le radical de l'indicatif parfait, ces verbes n'ont donc que deux radicaux.

Les verbes semi-déponents ont un sens actif, mais se conjuguent à la forme active aux temps construits sur le radical de l'indicatif présent et à la forme passive aux autres temps (construits sur le radical du supin). Ils n'ont donc eux aussi que deux radicaux.

Les verbes déponents utilisent la conjugaison active pour les temps qui n'existent pas au passif : gérondif, supin, participes présent et futur, et aussi pour l'infinitif futur.

L'adjectif verbal des verbes déponents a un sens passif.

Les modèles de conjugaison

Le modèle est : amo, amas, amare, amavi, amatum (aimer) Le modèle est : deleo, deles, delere, delevi, deletum (détruire) Le premier modèle est : lego, legis, legere, legi, lectum (lire)
Le second modèle (3e groupe mixte) est : capio, capis, capere, cepi, captum (prendre)
Le modèle est : audio, audis, audire, audivi, auditum (entendre) sum, es, esse, fui, - (être) et ses composés
eo, is, ire, ivi, itum (aller) et ses composés
volo, vis, velle, volui , - (vouloir)
nolo, non vis, nolle, nolui , - (ne pas vouloir)
malo, mavis, malle, malui , - (préférer)
ferro, fers, ferre, tuli, latum (porter), dont la conjugaison est proche du 3e groupe, mais qui perd une voyelle intercalaire à certaines formes.

Les différences entre les quatre groupes de conjugaison n'apparaissent que dans les temps conjugués sur le radical de l'infinitif présent.

Les radicaux de conjugaison

Le radical de l'infinitif présent s'obtient en enlevant à l'infinitif présent sa désinence -are, -ere ou -ire. Les verbes irréguliers en revanche peuvent avoir un radical changeant dans cette partie de la conjugaison.

Ce radical sert à conjuguer:

Le radical de l'indicatif parfait s'obtient en enlevant à la première personne du singulier de l'indicatif parfait sa désinence -i: Ce principe est valable aussi pour les verbes irréguliers: Ce radical sert à conjuguer: Le radical du supin s'obtient en enlevant au supin sa désinence -um: Ce principe est valable aussi pour les verbes irréguliers: Ce radical sert à conjuguer:

Formes syncopées

Dans les temps construits sur le radical de l'indicatif parfait, et lorsque celui-ci se finit en -av, -ev, -iv, -ov, il peut y avoir chute d'une lettre ou d'une syllabe dans certains cas.

Tableaux de conjugaison

1er groupe
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. amoamabamamabo amaviamaveramamavero amemamarem amaverimamavissem
2e p. sg. amasamabasamabis amavistiamaverasamaveris amesamares amaverisamavisses
3e p. sg. amatamabatamabit amavitamaveratamaverit ametamaret amaveritamavisset
1e p. pl. amamusamabamusamabimus amavimusamaveramusamaverimus amemusamaremus amaverimusamavissemus
2e p. pl. amatisamabatisamabitis amavistisamaveratisamaveritis ametisamaretis amaveritisamavissetis
3e p. pl. amantamabantamabunt amaveruntamaverantamaverint amentamarent amaverintamavissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.amaamatoamareamavisseamaturus esseamansamaturusAccusatifamandumamatum
3e p. sg.amatoGénitifamandi
2e p. pl.amateamatoteDatifamando
3e p. pl.amantoAblatifamandoamatu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. amoramabaramabor amatus sumamatus eramamatus ero ameramarer amatus simamatus essem
2e p. sg. amarisamabarisamaberis amatus esamatus erasamatus eris amerisamareris amatus sisamatus esses
3e p. sg. amaturamabaturamabitur amatus estamatus eratamatus erit ameturamaretur amatus sitamatus esset
1e p. pl. amamuramabamuramabimur amati sumusamati eramusamati erimus amemuramaremur amati simusamati essemus
2e p. pl. amaminiamabaminiamabimini amati estisamati eratisamati eritis ameminiamaremini amati sitisamati essetis
3e p. pl. amanturamabanturamabuntur amati suntamati erantamati erunt amenturamarentur amati sintamati essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.amareamariamatus esseamatum iriamatusamandus
2e p. pl.amamini
Remarques:

2e groupe
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. deleodelebamdelebo delevideleveramdelevero deleamdelerem deleverimdelevissem
2e p. sg. delesdelebasdelebis delevistideleverasdeleveris deleasdeleres deleverisdelevisses
3e p. sg. deletdelebatdelebit delevitdeleveratdeleverit deleatdeleret deleveritdelevisset
1e p. pl. delemusdelebamusdelebimus delevimusdeleveramusdeleverimus deleamusdeleremus deleverimusdelevissemus
2e p. pl. deletisdelebatisdelebitis delevistisdeleveratisdeleveritis deleatisdeleretis deleveritisdelevissetis
3e p. pl. delentdelebantdelebunt deleveruntdeleverantdeleverint deleantdelerent deleverintdelevissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.deledeletodeleredelevissedeleturus essedelensdeleturusAccusatifdelendumdeletum
3e p. sg.deletoGénitifdelendi
2e p. pl.deletedeletoteDatifdelendo
3e p. pl.delentoAblatifdelendodeletu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. deleordelebardelebor deletus sumdeletus eramdeletus ero deleardelerer deletus simdeletus essem
2e p. sg. delerisdelebarisdeleberis deletus esdeletus erasdeletus eris delearisdelereris deletus sisdeletus esses
3e p. sg. deleturdelebaturdelebitur deletus estdeletus eratdeletus erit deleaturdeleretur deletus sitdeletus esset
1e p. pl. delemurdelebamurdelebimur deleti sumusdeleti eramusdeleti erimus deleamurdeleremur deleti simusdeleti essemus
2e p. pl. deleminidelebaminidelebimini deleti estisdeleti eratisdeleti eritis deleaminideleremini deleti sitisdeleti essetis
3e p. pl. delenturdelebanturdelebuntur deleti suntdeleti erantdeleti erunt deleanturdelerentur deleti sintdeleti essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.deleredelerideletus essedeletum irideletusdelendus
2e p. pl.delemini
Remarques:
3e groupe
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. legolegebamlegam legilegeramlegero legamlegerem legerimlegissem
2e p. sg. legislegebasleges legistilegeraslegeris legaslegeres legerislegisses
3e p. sg. legitlegebatleget legitlegeratlegerit legatlegeret legeritlegisset
1e p. pl. legimuslegebamuslegemus legimuslegeramuslegerimus legamuslegeremus legerimuslegissemus
2e p. pl. legitislegebatislegetis legistislegeratislegeritis legatislegeretis legeritislegissetis
3e p. pl. leguntlegebantlegent legeruntlegerantlegerint legantlegerent legerintlegissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.legelegitolegerelegisselecturus esselegenslecturusAccusatiflegendumlectum
3e p. sg.legitoGénitiflegendi
2e p. pl.legitelegitoteDatiflegendo
3e p. pl.leguntoAblatiflegendolectu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. legorlegebarlegar lectus sumlectus eramlectus ero legarlegerer lectus simlectus essem
2e p. sg. legerislegebarislegeris lectus eslectus eraslectus eris legarislegereris lectus sislectus esses
3e p. sg. legiturlegebaturlegetur lectus estlectus eratlectus erit legaturlegeretur lectus sitlectus esset
1e p. pl. legimurlegebamurlegemur lecti sumuslecti eramuslecti erimus legamurlegeremur lecti simuslecti essemus
2e p. pl. legiminilegebaminilegemini lecti estislecti eratislecti eritis legaminilegeremini lecti sitislecti essetis
3e p. pl. legunturlegebanturlegentur lecti suntlecti erantlecti erunt leganturlegerentur lecti sintlecti essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.legerelegilectus esselectum irilectuslegendus
2e p. pl.legemini
Remarques:
3e groupe mixte
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. capiocapiebamcapiam cepiceperamcepero capiamcaperem ceperimcepissem
2e p. sg. capiscapiebascapies cepisticeperasceperis capiascaperes ceperiscepisses
3e p. sg. capitcapiebatcapiet cepitceperatceperit capiatcaperet ceperitcepisset
1e p. pl. capimuscapiebamuscapiemus cepimusceperamusceperimus capiamuscaperemus ceperimuscepissemus
2e p. pl. capitiscapiebatiscapietis cepistisceperatisceperitis capiatiscaperetis ceperitiscepissetis
3e p. pl. capiuntcapiebantcapient ceperuntceperantceperint capiantcaperent ceperintcepissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.capecapitocaperecepissecapturus essecapienscapturusAccusatifcapiendumcaptum
3e p. sg.capitoGénitifcapiendi
2e p. pl.capitecapitoteDatifcapiendo
3e p. pl.capiuntoAblatifcapiendocaptu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. capiorcapiebarcapiar captus sumcaptus eramcaptus ero capiarcaperer captus simcaptus essem
2e p. sg. caperiscapiebariscapieris captus escaptus erascaptus eris capiariscapereris captus siscaptus esses
3e p. sg. capiturcapiebaturcapietur captus estcaptus eratcaptus erit capiaturcaperetur captus sitcaptus esset
1e p. pl. capimurcapiebamurcapiemur capti sumuscapti eramuscapti erimus capiamurcaperemur capti simuscapti essemus
2e p. pl. capiminicapiebaminicapiemini capti estiscapti eratiscapti eritis capiaminicaperemini capti sitiscapti essetis
3e p. pl. capiunturcapiebanturcapientur capti suntcapti erantcapti erunt capianturcaperentur capti sintcapti essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.caperecapicaptus essecaptum iricaptuscapiendus
2e p. pl.capimini
Remarques:
4e groupe
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. audioaudiebamaudiam audiviaudiveramaudivero audiamaudirem audiverimaudivissem
2e p. sg. audisaudiebasaudies audivistiaudiverasaudiveris audiasaudires audiverisaudivisses
3e p. sg. auditaudiebataudiet audivitaudiverataudiverit audiataudiret audiveritaudivisset
1e p. pl. audimusaudiebamusaudiemus audivimusaudiveramusaudiverimus audiamusaudiremus audiverimusaudivissemus
2e p. pl. auditisaudiebatisaudietis audivistisaudiveratisaudiveritis audiatisaudiretis audiveritisaudivissetis
3e p. pl. audiuntaudiebantaudient audiveruntaudiverantaudiverint audiantaudirent audiverintaudivissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.audiauditoaudireaudivisseauditurus esseaudiensauditurusAccusatifaudiendumauditum
3e p. sg.auditoGénitifaudiendi
2e p. pl.auditeauditoteDatifaudiendo
3e p. pl.audiuntoAblatifaudiendoauditu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. audioraudiebaraudiar auditus sumauditus eramauditus ero audiaraudirer auditus simauditus essem
2e p. sg. audirisaudiebarisaudieris auditus esauditus erasauditus eris audiarisaudireris auditus sisauditus esses
3e p. sg. audituraudiebaturaudietur auditus estauditus eratauditus erit audiaturaudiretur auditus sitauditus esset
1e p. pl. audimuraudiebamuraudiemur auditi sumusauditi eramusauditi erimus audiamuraudiremur auditi simusauditi essemus
2e p. pl. audiminiaudiebaminiaudiemini auditi estisauditi eratisauditi eritis audiaminiaudiremini auditi sitisauditi essetis
3e p. pl. audiunturaudiebanturaudientur auditi suntauditi erantauditi erunt audianturaudirentur auditi sintauditi essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.audireaudiriauditus esseauditum iriauditusaudiendus
2e p. pl.audimini
Remarques:
Verbe irrégulier : esse
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. sumeramero fuifueramfuero simessem ou forem fuerimfuissem
2e p. sg. eseraseris fuistifuerasfueris sisesses ou fores fuerisfuisses
3e p. sg. esteraterit fuitfueratfuerit sitesset ou foret fueritfuisset
1e p. pl. sumuseramuserimus fuimusfueramusfuerimus simusessemus ou foremus fuerimusfuissemus
2e p. pl. estiseratiseritis fuistisfueratisfueritis sitisessetis ou foretis fueritisfuissetis
3e p. pl. sunteranterunt fueruntfuerantfuerint sintessent ou forent fuerintfuissent
ImpératifInfinitifParticipe
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.esestoessefuissefuturus esse ou foreensfuturus
3e p. sg.esto
2e p. pl.esteestote
3e p. pl.sunto
Remarques:
Verbe irrégulier : ire
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. eoibamibo iviiveramivero eamirem iverimivissem
2e p. sg. isibasibis ivistiiverasiveris easires iverisivisses
3e p. sg. itibatibit ivitiverativerit eatiret iveritivisset
1e p. pl. imusibamusibimus ivimusiveramusiverimus eamusiremus iverimusivissemus
2e p. pl. itisibatisibitis ivistisiveratisiveritis eatisiretis iveritisivissetis
3e p. pl. euntibantibunt iveruntiverantiverint eantirent iverintivissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.iitoireivisseiturus esseiensiturusAccusatifeundumitum
3e p. sg.itoGénitifeundi
2e p. pl.iteitoteDatifeundo
3e p. pl.euntoAblatifeundoitu
Remarques:
Verbe irrégulier : velle
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. volovolbamvolam voluivolueramvoluero velimvellem voluerimvoluissem
2e p. sg. visvolbasvoles voluistivoluerasvolueris velisvelles voluerisvoluisses
3e p. sg. vultvolbatvolet voluitvolueratvoluerit velitvellet volueritvoluisset
1e p. pl. volumusvolbamusvolemus voluimusvolueramusvoluerimus velimusvellemus voluerimusvoluissemus
2e p. pl. vultisvolbatisvoletis voluistisvolueratisvolueritis velitisvelletis volueritisvoluissetis
3e p. pl. voluntvolbantvolent volueruntvoluerantvoluerint velintvellent voluerintvoluissent
InfinitifParticipe
PrésentParfaitPrésent
vellevoluissevolens
Remarques:
Verbe irrégulier : nolle
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. nolonolbamnolam noluinolueramnoluero nolimnollem noluerimnoluissem
2e p. sg. non visnolbasnoles noluistinoluerasnolueris nolisnolles noluerisnoluisses
3e p. sg. non vultnolbatnolet noluitnolueratnoluerit nolitnollet nolueritnoluisset
1e p. pl. nolumusnolbamusnolemus noluimusnolueramusnoluerimus nolimusnollemus noluerimusnoluissemus
2e p. pl. non vultisnolbatisnoletis noluistisnolueratisnolueritis nolitisnolletis nolueritisnoluissetis
3e p. pl. noluntnolbantnolent nolueruntnoluerantnoluerint nolintnollent noluerintnoluissent
ImpératifInfinitifParticipe
PrésentFuturPrésentParfaitPrésent
2e p. sg.nolinolitonollenoluissenolens
3e p. sg.nolito
2e p. pl.nolitenolitote
3e p. pl.nolunto
Remarques:
Verbe irrégulier : malle
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. malomalbammalam maluimaluerammaluero malimmallem maluerimmaluissem
2e p. sg. mavismalbasmales maluistimaluerasmalueris malismalles maluerismaluisses
3e p. sg. mavultmalbatmalet maluitmalueratmaluerit malitmallet malueritmaluisset
1e p. pl. malumusmalbamusmalemus maluimusmalueramusmaluerimus malimusmallemus maluerimusmaluissemus
2e p. pl. mavultismalbatismaletis maluistismalueratismalueritis malitismalletis malueritismaluissetis
3e p. pl. maluntmalbantmalent malueruntmaluerantmaluerint malintmallent maluerintmaluissent
InfinitifParticipe
PrésentParfaitPrésent
mallemaluissemalens
Remarques:
Verbe irrégulier : ferre
VOIX ACTIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-parfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. feroferebamferam tulituleramtulero feramferrem tulerimtulissem
2e p. sg. fersferebasferes tulistitulerastuleris ferasferres tuleristulisses
3e p. sg. fertferebatferet tulittulerattulerit feratferret tulerittulisset
1e p. pl. ferimusferebamusferemus tulimustuleramustulerimus feramusferremus tulerimustulissemus
2e p. pl. fertisferebatisferetis tulististuleratistuleritis feratisferretis tuleritistulissetis
3e p. pl. feruntferebantferent tulerunttuleranttulerint ferantferrent tulerinttulissent
ImpératifInfinitifParticipeGérondifSupin
PrésentFuturPrésentParfaitFuturPrésentFutur
2e p. sg.ferfertoferretulisselaturus esseferenslaturusAccusatifferendumlatum
3e p. sg.fertoGénitifferendi
2e p. pl.fertefertoteDatifferendo
3e p. pl.feruntoAblatifferendolatu
VOIX PASSIVE
IndicatifSubjonctif
PrésentImparfaitFuturParfaitPlus-que-ParfaitFutur antérieur PrésentImparfaitParfaitPlus-que-parfait
1e p. sg. ferorferebarferar latus sumlatus eramlatus ero ferarferrer latus simlatus essem
2e p. sg. ferrisferebarisfereris latus eslatus eraslatus eris ferarisferreris latus sislatus esses
3e p. sg. ferturferebaturferetur latus estlatus eratlatus erit feraturferretur latus sitlatus esset
1e p. pl. ferimurferebamurferemur lati sumuslati eramuslati erimus feramurferremur lati simuslati essemus
2e p. pl. feriminiferebaminiferemini lati estislati eratislati eritis feraminiferremini lati sitislati essetis
3e p. pl. ferunturferebanturferentur lati suntlati erantlati erunt feranturferrentur lati sintlati essent
ImpératifInfinitifParticipeAdjectif verbal
PrésentPrésentParfaitFuturParfait
2e p. sg.ferreferrilatus esselatum irilatusferendus
2e p. pl.ferimini
Remarques: